یکی از اولین و مهمترین مفاهیم وبلاگنویسی، باز تولید این عرصه از فضای پر تحول جامعه به همراه تمام فراز و نشیبهای آن است. بدون شک وبلاگنویسها متاثر از جامعه، هستهی اصلی روزنامهنگاری مدرن را تشکیل میدهند. نوعی از روزنامهنگاری که آزادی و نبود محدودیت در اظهار نوشتهها، اخبار و اگویهها جزو جدا ناپذیر آن است. در عین حال افرادی نویسندگان و سردبیران این وبلاگها هستند که از بطن جامعه بر میخیزند و آنچه از چشمها و قلمهای رسانهها و مطبوعات افتاده و یا با کم کاری آنها مواجه شده است را ابراز میکنند. این اظهارات میتواند از کوچکترین و شخصیترین تجربهی افراد از محیط اطرافشان تا اجتماعیترین تحلیلهای آنها و از سویی دیگر تمام دل مشغولیهای سیاسی، فرهنگی،اقتصادی و به ویژه حوزههای چالشی و انتقادی را فرا گیرد.
به گزارش سرویس نگاهی به وبلاگهای خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، در این بین، تنوع و تکثر موضوعی، روزآمد شدن سریع وبلاگها، زبان و لحن و ادبیات خاص آنها و در نهایت بیان تمام ناگفتهها و نبایدها مهم ترین دلایل بارز شدن وبلاگهای به ظاهر شخصی افراد میشود. وبلاگنویسان همانند روزنامهنگاران آنچه در پیرامونشان میگذرد و گاه از دیدآنها پنهان میماند، رابیان میکنند و به این ترتیب خود به منابع خبری تبدیل میشوند. یکی دیگر از کاربردهای وبلاگ، رویکرد خبری و تحلیلی آنهاست که در غیبت رسانههای رسمیاعم از رادیو، تلویزیون و مطبوعات در زمانی که قادر به اطلاع رسانی نباشند و یا به عنوان نمونه در ایام نوروز در رکورد خبری باشند، جایگزین میشوند و جنبهی خبری پیدا میکنند.
در نوروز 86 نیز همچون تعطیلات سالهای گذشته، فعالیت مطبوعات در رکود خبری شدیدی قرار داشت به طوری که انتشار بسیاری اخبار، تحلیلها و گزارشهای خبری آنها به زمانهای بعدی موکول شد. این در حالی بود که فعالیت فعالیت وبلاگنویسان تیزبین که هیچ گاه اخبار ریز و درشت مهم و کم اهمیت، ساده و پرفراز و نشیب با هر موضوع و حوزهای در هر زمان و مکانی از چشم آنها دور نمیماند در نوروز چهرهی بارزتر و رنگ تازه تری را به خود بخشید.
بی شک بحث نوروز، فلسفهی عید، تاریخچهی ایجاد آن، تحلیل روایتهای گوناگون در باب عید نوروز، آیات و احادیث مرتبط با نوروز، داستانها و اشعار و سنتهای نوروزی، فرهنگها و رفتارهای اقوام مختلف واز سویی دیگر ارایه تمام این بحثها و سنتها پیرامون روز طبیعت در 13 فروردین جایگاه خاصی را در وبلاگهای ما طی یک ماه اخیر داشت. ارتباط و جایگاه روز طبیعت در عید نوروز، توصیههای مختلف جهت فرهنگسازی و برگزاری بهتر این روز به لحاظ ارزشی و سنتی با هدف حفظ جایگاه فرهنگهای بومی در آن از جمله موارد مورد بررسی و تحلیل در وبلاگها بودند.
نامگذاری سال 86 با عنوان " اتحاد ملی، انسجام اسلامی"، نیز یکی دیگر از مواردی بود که با استقبال قابل توجهی از سوی وبلاگنویسان، به خصوص وبلاگنویسان سیاسی روبرو شد. در این موضوع نیز در کنار رسانهملی، وبلاگها از همان لحظات ابتدایی سال هم در اطلاعرسانی دخیل بودند و هم آن را با ارایهی گزارشها، مقالههای خبری و تحلیلی مورد کنکاش و بررسی قرار دادند.
در حوزهی هنری نیز وبلاگها طی یک ماه گذشته فعالیت نسبتا خوبی داشتند. از نقد و بررسی فیلم 300 گرفته تا اکران نوروزی فیلمهای سینمایی، طی این مدت وبلاگهای هنری و سینمایی را به شدت تحت تاثیر خود قرار داد. فیلم 300، که ایرانیان را به خشونت متهم کرده بود نیز مورد مخالفت شدید همهی مردم از مسوولان و دست اندرکاران حکومت گرفته تا سیاست مداران و هنرمندان و به ویژه وبلاگنویسان به عنوان شهروندان و مهم ترین قشر تولید کنندهی محتوا در فضای سایبر قرار گرفت.
اغلب وبلاگ نویسان نیز متاثر از فضای عمومی جامعه که همگی به مخالفت با این فیلم پرداختند، در وبلاگهای خود به بررسی جوانب و پیامدهای مختلف این قضیه توجه کردند. آنها اغلب به معرفی کوتاهی از داستان فیلم و سازندگان آن در وبلاگهای خود و سپس به اظهار نظر دربارهی نقد و تحلیلهای سیاسی و اجتماعی فیلم 300 پرداختند.
اکران نوروزی فیلمهای سینمایی و به خصوص فیلم اخراجیها موضوعی بود که تولید محتوای زیادی در وبلاگها را منجر شد. فیلم اخراجیها که از زمان اکران آن در جشنوارهی فیلم فجر دارای حواشی زیادی بود، در نوروز 86، بر روی پردههای سینما، مورد اکران عمومی قرار گرفت. فاصلهی کوتاهی که از زمان جنجالهای پیش آمدهی جشنواره فجر تا اکران عمومیاین فیلم وجود داشت و همچنین اظهارات سازندهی فیلم و رقم بالای فروش آن، باعث شد جوانب مختلف این قضیه در وبلاگها بازتاب زیادی پیدا کند.
بحث دستگیری ملوانان انگلیسی نیز رخداد مهم دیگری در یک ماه گذشته بود، این قضیه از جنبهی سیاسی و بینالمللی نه تنها در ایران که کل جهان را تحت تاثیر خود قرار داد. این رویداد نیز از ابتدا در غیاب مطبوعات رخ داد و بخش عظیمی از بار خبری و تحلیلی آن بر عهدهی وبلاگنویسانی بود که با داشتن وبلاگ، رسانهای بیزمان در اختیار داشتند و نکتهی قابل توجه این موضوع، بررسی و تحلیل آن در اغلب وبلاگها با محتواهای گوناگون سیاسی، اجتماعی و... بود.
آنچه بیشک وبلاگها را تحت تاثیر خود قرار میدهد، تحولات اجتماعی و سیاسی است. طی تعطیلات نوروزی، به دلیل حوادث و رخدادهای بی شمار و اشاره شده، وبلاگها نیز تحت تاثیر این رویدادها، فعالیت زیادی داشتند به طوری که در غیبت و رکود شدید خبری مطبوعات، وبلاگها با برجسته سازی این رویدادها تاثیرگذاری زیادی در فضای وبلاگستان، فضای سایبر و در سطحی وسیعتر و فراگیرتر در عرصهی خبری، اطلاع رسانی، و حتی مطبوعاتی داشتند اما به طور قطع پس از یک دورهی پرکاری وبلاگها که برگرفته از فضای پر تحول جامعه بود، با آرام شدن جو سیاسی و اجتماعی، شاهد فروکش کردن تب وبلاگ نویسان نیز بودیم، به طوری که از اواخر فروردین ماه، با کم کاری شدیدی در وبلاگها به لحظ کمیو کیفی محتوایی و خبررسانی مواجه هستیم.
در روزهای فرود وبلاگنویسی که با توجه به تجربیات گذشته مدت زمان زیادی طول نمیکشد، به نظر میرسد فضای وبلاگستان به تنوع و تحول و دگرگونی دو چندانی نیاز داشته باشد که این فضای خستگی را به لحاظ فکری و کاری بیدار کند. این تنوع میتواند با ورود بحثهای جدید در حوزهی فنآوری اطلاعات و وبلاگنویسی از لحاظ محتوایی و یا افزودن امکانات از جانب گروههای فعال اینترنتی محقق شود.